کد خبر: 2958 |
تاریخ انتشار : ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۶:۱۵ | ارسال توسط :
89 بازدید
۰
1
ارسال به دوستان
پ

دهه ها بود که ترکیه و لابی گران آن غرب را تهدید می کردند که تحمل هیچ تلاشی برای به رسمیت شناختن قتل عام ارمنی ها را به عنوان نسل کشی نخواهند داشت و این امر منجر به تعطیلی پایگاه های نظامی ایالات متحده در ترکیه، خروج ترکیه از ناتو و تغییر جهت به سمت روسیه و چین می شود.

مقدمه

در طول چند دهه گذشته، روسای جمهور ایالات متحده نتوانسته بودند که کشتارهای ۱۹۱۵ توسط امپراتوری عثمانی علیه ارامنه را “نسل کشی” اعلام کنند. دلیل اصلی آن ژئوپلیتیک بود. ترکیه در اوج جنگ سرد یک متحد اصلی غرب در خط مقدم مقابله با اتحاد جماهیر شوروی بود. این کشور به عنوان عضوی از ناتو میزبان پایگاه های نظامی استراتژیک بود و خود را به عنوان پُلی بین اروپا و آسیا نشان می داد. علاوه بر این، ترکیه انتقالی آرام از یک دیکتاتوری نظامی دوران اتاتورک به یک دموکراسی غیرنظامی داشت و بسرعت به یک قدرت اقتصادی در حال ظهور و قابل معامله برای غرب تبدیل شد. اما با ورود بایدنِ دموکرات به کاخ سفید، ساختار شکل گرفته روابط ترکیه-واشنگتن دچار تزلزل شد. در این نوشتار به علل اصلی و واکنشها در برابر به رسمیت شناختن نسل کشی ارامنه توسط بایدن خواهیم پرداخت.

بایدن و اعلام نسل کشی ارامنه

دهه ها بود که ترکیه و لابی گران آن غرب را تهدید می کردند که تحمل هیچ تلاشی برای به رسمیت شناختن قتل عام ارمنی ها را به عنوان نسل کشی نخواهند داشت و این امر منجر به تعطیلی پایگاه های نظامی ایالات متحده در ترکیه، خروج ترکیه از ناتو و تغییر جهت به سمت روسیه و چین می شود. اما جوی بایدن رییس جمهور ایالات متحده  روز شنبه، در بیانیه ای به مناسبت روز یادبود سالانه نسل کشی ارامنه گفت که “هر ساله در این روز ، نام همه کسانی را که در نسل کشی ارامنه دوران عثمانی درگذشتند به یاد می آوریم و برای جلوگیری ازتکرار چنین اتفاقاتی تمام تلاشهایمان را خواهیم کرد” بنابران بایدن نسل کشی ارامنه توسط امپراطوری عثمانی را به رسمیت شناخت.

واکنش ترکیه

ترکیه در برابر اقدام بایدن و به رسمیت شناختن نسل کشی ارامنه تسط عثمانی ها به تندی واکنش نشان داد. مقامات، اظهارات بایدن را تقبیح کردند و وزارت امور خارجه ترکیه، سفیر ایالات متحده در آنکارا را احضار کرد. در بیانیه ای، وزارت خارجه اعلام کرد که اظهارات بایدن باعث “زخم هایی در روابط ایالات متحده و ترکیه می شود که ترمیم آن دشوار خواهد بود”. ترکیه هرگونه نسل کشی ارامنه را رد کرد ، آن را غیر قابل قبول دانست و به شدیدترین حالت محکوم کرد. ترکیه اذعان کرده است که بسیاری از ارامنه بین سالهای ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۵ جان خود را از دست داده اند و گزارش های مربوط به کشته شدن یک و نیم میلیون نفر در این کشتارها و پاک سازی قومی را رد کرد. در واکنش به اعلام بایدن ، رجب طیب اردوغان گفت که “ما قرن ها با هم در صلح در این سرزمین زندگی کرده ایم. ما در زیر سایه هلال و پرچم ستاره خود، بصورتی مسالمت آمیز زندگی می کنیم. ” گزارش ها حاکی است که بایدن روز جمعه با اردوغان تماس گرفت و از تصمیم قریب الوقوع خود به او گفت. از زمان ورود بایدن به کاخ سفید ، این اولین تماس بین دو رهبر بود.

در اینجا به مهمترین عوامل دوری و علل اصلی به رسمیت شناختن نسل کشی ارامنه توسط بایدن خواهیم پرداخت.

۱: انزوای ایالات متحده در برابر ترکیه و روسیه در بحران قره باغ

ایالات متحده در درگیری های نظامی سال گذشته با آذربایجان بر سر منطقه مورد مناقشه قره باغ ، کمک زیادی به ارمنستان  در برابر آذربایجان که مورد حمایت لجستیکی ترکیه بود، کرد و در این میان مسکو در مورد مذاکرات آتش بس میانجی گری کرد و بنوعی باعث انزوای ایالات متحده در این مذاکرات آتش بس شد.

۲: خرید سیستم دفاع هوایی اس  ۴۰۰  ترکیه از روسیه و دوری از ایالات متحده

مسئله ی اساسی دیگر که باعث دوری ترکیه از ایالات متحده گشت، تصمیم جنجالی اردوغان در سال ۲۰۱۷ برای دستیابی به سیستم دفاع هوایی استراتژیک اس ۴۰۰ روسیه با وجود اعتراضات ایالات متحده و ناتو است. این تصمیم منجر به توقف و بعداً لغو قرارداد تأمین هواپیماهای جنگنده پیشرفته اف۳۵  از ایالات متحده به ترکیه شد. گفته می شود که خرید اس۴۰۰ توسط یکی از متحدان اصلی ناتو امنیت اتحاد را تضعیف می کند و فناوری نظامی آن را در معرض خطر روس ها قرار می دهد. اردوغان از دونالد ترامپ رئیس جمهور وقت سرپیچی کرد و از تحویل سیستم پدافند هوایی روسیه حتی در هنگام تحریم آمریکا علیه ترکیه سر باز زد. در ماه مارس ، گزارش شد که آنکارا با وجود مخالفت های آمریکا در حال بررسی خرید دومین هنگ سامانه های موشکی ضد هوایی اس۴۰۰ از روسیه است.گفته می شود اس۴۰۰  یک سیستم موشکی زمین به هوا و متحرک است که برای اتحاد ناتو و همچنین اف۳۵) گرانترین سکوی تسلیحاتی آمریکا) خطر ایجاد می کند. وزیر امور خارجه ترکیه ، مولود چاووش اوغلو ، به وزیر خارجه آمریکا آنتونی بلینکن گفت که: ” خرید سیستم دفاع موشکی روسیه توسط آنکارا “یک معامله ارزان و به نفع ترکیه انجام شده است”.

۳: ماجراجویی های اردوغان در لیبی و روژآوا

ایالات متحده از ماجراهای منطقه ای اردوغان در شمال سوریه و لیبی، جایی که او برای کمک به دولت طرابلس مزدور و اسلحه فرستاده است ، خرسند نیست. بایدن قطعاً نگران نزدیک شدن اردوغان به ولادیمیر پوتین و روسیه است. تنش های ترکیه با یونان ، متحد نزدیک ایالات متحده ، نیز بر مشکلات فزاینده افزوده است.

۴: عدم پایبندی ترکیه به اصول دموکراسی و حقوق بشر

اقدام بایدن در به رسمیت شناختن کشتار ارامنه توسط عثمانی ها  پیام روشنی است به اینکه: دیدگاه او درباره ترکیه و رئیس جمهور آن با دیدگاه های پیشینیان او متفاوت است. مهمترین سیاست خارجی بایدن در حمایت از حقوق بشر و ارتقا دموکراسی است ، دو موضوعی که اردوغان به تضعیف آنها متهم می شود. اکنون به نظر می رسد که ایالات متحده نقش منطقه ای ترکیه را نادیده می گیرد و در نظر دارد که اردوغان را مقصر اصلی در محیط داخلی و پیرامونی ترکیه، نشان دهد.

۵: تنش با مناطق پیرامونی و کشورها

علاوه بر این ، روابط ترکیه و اتحادیه اروپایی در سال های اخیر بدتر شده است ، زیرا ترکیه به شرق و آسیای میانه نزدیک شده است. حمایت ترکیه از اخوان المسلمین، روابط وی با مصر و عربستان سعودی را خدشه دار کرده است. در همین حال ، اردوغان محبوبیت خود را در داخل به دلیل فشار آوردن بر مطبوعات آزاد و مخالفان سیاسی ، همراه با بدتر شدن سابقه حقوق بشر ترکیه ، سقوط ارز و کاهش شرایط اقتصادی ، از دست داده است.

نتیجه گیری

از نظر کارشناسان ، این اقدام بایدن بیش از دلجویی از ارامنه برای تحت فشار قرار دادن ترکیه است. واقعیت ژئوپلیتیک این است که ترکیه هنوز به ایالات متحده نیاز دارد ، در حالی که اعتماد آمریکا به آنکارا رو به زوال است همچنین موضوع نسل کشی ارامنه برای ترکیه بسیار تعهدآور و دارای پیامدهای دیگر خواهد بود و در صورت اثبات نسل کشی، ترکیه باید اقدامات جبرانی را متناسب با  آن اقدام صورت دهد. انتظار می رود این دو رهبر در اجلاس ناتو در ماه مِی دیدار کنند. در آن زمان ، آینده روابط دو جانبه می تواند روشن تر شود.

 

نویسنده: آرام حسن زاد کارشناس ارشد روابط بین الملل

لینک کوتاه خبر:
×
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسطURMIYE 24 در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • لطفا از تایپ فینگلیش بپرهیزید. در غیر اینصورت دیدگاه شما منتشر نخواهد شد.
  • ارسال دیدگاه برای این مطلب مقدور نمی باشد!