کد خبر: 2415 |
تاریخ انتشار : ۱۲ مهر ۱۳۹۹ - ۲۳:۴۹ | ارسال توسط :
680 بازدید
۰
4
ارسال به دوستان
پ

در حالی که کردها در عراق و سوریه، با حمایت‌های جهانی، با داعش و دیگر گروه‌های تندرو اسلامی می‌جنگند، و در ترکیه نیز با داشتن تشکل‌های منظم نظامی و سیاسی در حال جنگ با حکومت مرکزی هستند، در منطقه ناگورنو قره‌باغ تشکلی ندارند و گرفتار جنگی شده‌اند که در صورت شعله‌ورتر شدن، جز آوارگی و کشتار بیشتر، برای آنها نتیجه‌ای ندارد.

صالح نیکبخت – «عایشه حُرّ» (Ayşe Hür) روزنامه‌نگار ترک که در مورد پیشینه کردها تحقیق می‌کند، در باره مناطقی که اکنون مورد مناقشه و نزاع ارمنستان و باکو است، می‌گوید: بنابه نوشته برخی منابع، پیشینه حضور آنها در منطقه قفقاز به سده‌های ۹-۱۰ میلادی می‌رسد. برخی منابع دیگر نیز سابقه سکونت کردها در قفقاز را قرن شانزدهم میلادی عنوان و اشاره می‌کنند که شاه عباس صفوی به منظور ایجاد منطقه‌ای حایل میان ایران و عثمانی برخی عشایر کرد را از خراسان و موصل به منطقه کوچ داده بود.

بنابه گفته «عایشه حُرّ» در سده‌های ١٧ و ١٨ این ناحیه تحت فرمان خانات قره‌باغ و ایروان و البته اغلب تحت فرمان قره‌باغ قرار داشت. با الحاق منطقه به روسیه تزاری و الغای خان‌نشین قره‌باغ، کردهای منطقه نیز زیر سلطه روس‌ها قرار گرفتند. از آن تاریخ، ایده اعطای خودمختاری به کردها بعضاً مطرح می‌شد، اما این ایده در دوران شوروی عملی شد.

 

کردستان سرخ ارمغان لنین به کردها

پس از انقلاب اکتبر و در هفتم ژوئیه ١٩٢٣، به دستور لنین، مناطق کردنشین میان ارمنستان و آذربایجان، تحت نظارت یک «اویزد» یعنی واحدی پایین‌تر از منطقه خودمختار، با نام کردستان سرخ به مرکزیت شهر لاچین و به رهبری «گوجی قاجی‌اف» تاسیس شد که لاچین، کَلبَجار، زنگیلان، قبادلو و شوشا از شهرهای بزرگ آن به شمار می‌رفتند.

جمهوری سوسیالیستی آذربایجان، اگرچه از تاسیس منطقه خودمختار کردستان سرخ استقبال نکرد، اما به این تصمیم مسکو هم معترض نشد. جمهوری سوسیالیستی ارمنستان نیز که بر اساس عهدنامه ١٩٢١ مسکو مجبور به واگذاری منطقه به آذربایجان شده بود، از این تصمیم خرسند بود.

یکی از موارد پرسش‌برانگیز در تاسیس کردستان سرخ، قرار دادن شهر قبادلو در داخل این اویزد بود، دیوید بابایان پژوهشگر ارمنی معتقد است، این منطقه خودمختار که در داخل مرزهای جمهوری سوسیالیستی آذربایجان تاسیس شده بود، شهر قبادلو را که هیچ کردی در آن ساکن نبود و ٩٨،٩ درصد آن را آذری‌ها و بقیه را ارمنی‌ها تشکیل می‌داد، به این دلیل در آن گنجاندند تا بافت جمعیتی کردستان سرخ را که در آن زمان ۵١٢٠٠ نفر جمعیت داشت، از ١٠٠ درصد به ٧٣ درصد تغییر بدهند.

با نارضایتی باقروف، کردستان سرخ به تدریج اهمیتش را از دست داد. در ٨ آوریل ١٩٢٩ همراه با تغییر مدیریت اداری ـ سیاسی آذربایجان، کردستان سرخ ملغی و مناطق آن به قره‌باغ ملحق شد. در ۲۵ مه ۱۹۳۰ «اوکروگ» کردستان سرخ اعلام و زنگیلان و جبرالی به آن ملحق شد؛ اما در ٢٣ ژوئیه ۱۹۳۰ یکبار دیگر تقسیمات کشوری شوروی تغییر کرد و تمامی نواحی خودگردان ملغی شدند. به این ترتیب تاریخچه شش ساله کردستان سرخ پایان یافت و ارمغان لنین به کردها از سوی استالین بازپس گرفته شد.

 

تلاش برای احیای کردستان سرخ

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، بار دیگر، درگیری‌ها میان ارمنستان و آذربایجان بر سر منطقه قره‌باغ آغاز شد، در این جنگ که آذربایجان کنترل خود بر این منطقه را از دست داد، کردها به قربانیان کشمکش میان دو دولت تبدیل شدند. در خلال این جنگ، دو دولت آذربایجان و ارمنستان جداگانه به کردها که بسیاری از آنها به دلایل گوناگون از منطقه کوچانده شده بودند، قول بازگشت، به رسمیت شناختن سرزمین‌شان و حتی تاسیس مجدد کردستان سرخ را دادند.

در این میان و در سال‌های ١٩٩١ و ١٩٩٢ برخی از فعالان کرد از جمله وکیل مصطفایوف تلاش کردند که کردستان سرخ را دوباره احیا کنند. به گفته وکیل مصطفایوف، در جنگ میان ارمنستان و باکو، کردهای مسلمان به سوی آذربایجان و کردهای ایزدی به ارمنستان گرایش نشان دادند که این باعث شد تا کردها در دو جبهه مقابل هم قرار بگیرند و برادرکشی دیگری در تاریخ کردها رقم بخورد.

بعد از شکست آذربایجان در جنگ قره‌باغ، کردهای ایزدی که در جبهه ارمنستان علیه آذربایجان جنگیده بودند، در شهر لاچین، پایتخت کردستان سرخ، با برافراشتن پرچم کردستان و سر دادن سرود ای رقیب، سرود ملی کردها، به جشن و پایکوبی پرداختند. اما کمی پس از آن ارمنی‌های تندرو با چراغ سبز دولت ارمنستان، با پایین کشیدن پرچم کردستان مانع از تشکیل دوباره حکومت کردها در منطقه ناگورنو قره‌باغ شدند.

اکنون در حالی که کردها در عراق و سوریه، با حمایت‌های جهانی، با داعش و دیگر گروه‌های تندرو اسلامی می‌جنگند، و در ترکیه نیز با داشتن تشکل‌های منظم نظامی و سیاسی در حال جنگ با حکومت مرکزی هستند، در منطقه ناگورنو قره‌باغ تشکلی ندارند و گرفتار جنگی شده‌اند که در صورت شعله‌ورتر شدن، جز آوارگی و کشتار بیشتر، برای آنها نتیجه‌ای ندارد.

لینک کوتاه خبر:
×
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسطURMIYE 24 در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • لطفا از تایپ فینگلیش بپرهیزید. در غیر اینصورت دیدگاه شما منتشر نخواهد شد.
  • ارسال دیدگاه برای این مطلب مقدور نمی باشد!